สิทธิประโยชน์ทางภาษีและการลดหย่อนประกันชีวิตแบบไหนที่ใช้ลดหย่อนภาษีได้บ้าง?

ประกันชีวิตแบบไหนลดหย่อนภาษีได้? รวมหลักเกณฑ์เบี้ยประกันชีวิต 100,000 บาท ประกันบำนาญ 200,000 บาท และประกันสุขภาพ 25,000 บาท พร้อมตัวอย่างและเงื่อนไข

ประกันชีวิตและการวางแผนภาษี

การทำประกันชีวิตไม่ได้มีประโยชน์เฉพาะเรื่องการสร้างหลักประกันให้ครอบครัวเท่านั้น แต่สำหรับผู้มีเงินได้บางคน เบี้ยประกันที่จ่ายในระหว่างปีภาษีสามารถนำมาใช้เป็นค่าลดหย่อนหรือสิทธิยกเว้นภาษีได้ หากกรมธรรม์และผู้เอาประกันมีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด

คำถามที่พบบ่อยคือ “ประกันชีวิตแบบไหนลดหย่อนภาษีได้?” และ “จ่ายเบี้ยเท่าไรจึงใช้สิทธิได้?”

คำตอบต้องแยกเป็นประเภท เพราะ ประกันชีวิตทั่วไปกับประกันชีวิตแบบบำนาญมีหลักเกณฑ์และวงเงินไม่เหมือนกัน

ประกันชีวิตแบบไหนใช้ลดหย่อนภาษีได้?

สำหรับประกันชีวิตทั่วไป กรมสรรพากรกำหนดหลักเกณฑ์สำคัญว่า กรมธรรม์ต้องมีระยะเวลาคุ้มครอง ตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป และทำกับบริษัทประกันชีวิตที่ประกอบกิจการในประเทศไทย โดยเบี้ยที่ใช้สิทธิได้เป็นไปตามจำนวนที่จ่ายจริง แต่ไม่เกิน 100,000 บาทต่อปี (กรมสรรพากร)

ตัวอย่างประกันชีวิตที่อาจเข้าเกณฑ์ หากเงื่อนไขของกรมธรรม์เป็นไปตามหลักเกณฑ์ ได้แก่

ประกันชีวิตแบบตลอดชีพ
ประกันชีวิตแบบชั่วระยะเวลา
ประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์
ประกันชีวิตรูปแบบอื่นที่เข้าเกณฑ์ตามกฎหมายภาษี

ดังนั้น ไม่ใช่ชื่อประเภทประกันเพียงอย่างเดียวที่เป็นตัวตัดสิน แต่ต้องดูระยะเวลาของกรมธรรม์ เงื่อนไขผลประโยชน์ และคุณสมบัติอื่นตามหลักเกณฑ์ภาษีด้วย

วงเงินลดหย่อนประกันชีวิต 100,000 บาท ต้องเข้าใจอย่างไร?

กรมสรรพากรระบุว่า เบี้ยประกันชีวิตของผู้มีเงินได้สามารถใช้สิทธิได้ตามที่จ่ายจริง แต่ไม่เกิน 100,000 บาทต่อปี โดยโครงสร้างทางภาษีแบ่งเป็นค่าลดหย่อนและส่วนที่ได้รับยกเว้นเงินได้ แต่ในทางปฏิบัติผู้เสียภาษีจะเข้าใจได้ง่ายว่า เบี้ยประกันชีวิตที่เข้าเกณฑ์ใช้สิทธิรวมกันได้สูงสุด 100,000 บาทต่อปี (กรมสรรพากร)

ตัวอย่างเช่น

จ่ายเบี้ย 50,000 บาท → ใช้สิทธิได้สูงสุด 50,000 บาท
จ่ายเบี้ย 100,000 บาท → ใช้สิทธิได้สูงสุด 100,000 บาท
จ่ายเบี้ย 150,000 บาท → ส่วนที่เกินจาก 100,000 บาทไม่สามารถใช้สิทธิในส่วนนี้เพิ่มได้

และต้องเป็นเบี้ยที่ตรงตามหลักเกณฑ์ภาษี ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายทุกชนิดที่ถูกเรียกเก็บพร้อมกรมธรรม์

แล้วประกันชีวิตแบบบำนาญลดหย่อนอย่างไร?

ประกันชีวิตแบบบำนาญ มีสิทธิทางภาษีเพิ่มจากเบี้ยประกันชีวิตทั่วไป หากกรมธรรม์เข้าเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด

เบี้ยประกันชีวิตแบบบำนาญสามารถใช้สิทธิได้ตามจำนวนที่จ่ายจริง ไม่เกิน 15% ของเงินได้พึงประเมินที่ต้องเสียภาษี และไม่เกิน 200,000 บาทต่อปี โดยเมื่อรวมกับเงินออมเพื่อการเกษียณบางประเภท ต้องไม่เกิน 500,000 บาทในปีภาษีเดียวกัน ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด (กรมสรรพากร)

กรมธรรม์บำนาญที่เข้าเกณฑ์ต้องมีลักษณะสำคัญ เช่น ระยะเวลาตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป และกำหนดจ่ายผลประโยชน์บำนาญเมื่อผู้มีเงินได้มีอายุ ตั้งแต่ 55 ปีขึ้นไปถึง 85 ปีหรือมากกว่า ตามเงื่อนไขที่กรมสรรพากรกำหนด (กรมสรรพากร)

จุดที่ต้องจำ

สิทธิประกันบำนาญไม่ได้หมายความว่าได้รับวงเงินเพิ่ม 200,000 บาทโดยอัตโนมัติทุกคน เพราะต้องพิจารณา 15% ของเงินได้ + เพดาน 200,000 บาท + เพดานรวม 500,000 บาท ประกอบกัน

ประกันสุขภาพลดหย่อนภาษีได้หรือไม่?

ได้ แต่ต้องแยกออกจากเบี้ยประกันชีวิต

กรมสรรพากรกำหนดให้เบี้ยประกันสุขภาพของผู้มีเงินได้ใช้สิทธิได้ตามที่จ่ายจริง ไม่เกิน 25,000 บาทต่อปี และเมื่อรวมกับสิทธิจากเบี้ยประกันชีวิตแล้วต้อง ไม่เกิน 100,000 บาท (กรมสรรพากร)

ตัวอย่างเช่น

เบี้ยประกันชีวิต 80,000 บาท + เบี้ยประกันสุขภาพ 20,000 บาท = 100,000 บาท

กรณีนี้อยู่ภายในเพดานรวม 100,000 บาท หากเข้าเงื่อนไขอื่นครบ

แต่ถ้าจ่าย

เบี้ยประกันชีวิต 100,000 บาท + เบี้ยสุขภาพ 25,000 บาท

ไม่ได้หมายความว่าจะใช้สิทธิรวม 125,000 บาท เพราะเบี้ยประกันสุขภาพต้องรวมอยู่ภายในเพดาน 100,000 บาทของประกันชีวิตและสุขภาพตามหลักเกณฑ์ (กรมสรรพากร)

เปรียบเทียบประกันแต่ละประเภทกับสิทธิภาษี

ประเภท	สิทธิภาษีโดยทั่วไป	วงเงินสำคัญ
ประกันชีวิตทั่วไป	ใช้ลดหย่อนได้หากเข้าเกณฑ์	สูงสุด 100,000 บาท/ปี
ประกันชีวิตแบบบำนาญ	มีสิทธิเพิ่มเติมจากเบี้ยชีวิตทั่วไป หากเข้าเกณฑ์	ไม่เกิน 15% ของเงินได้ และไม่เกิน 200,000 บาท
ประกันสุขภาพตนเอง	ใช้สิทธิได้ตามหลักเกณฑ์	สูงสุด 25,000 บาท แต่รวมชีวิตแล้วไม่เกิน 100,000 บาท
สัญญาเพิ่มเติมบางประเภท	ต้องดูว่าเบี้ยส่วนใดเข้าเกณฑ์	ไม่ใช่ทุกส่วนจะนำมาลดหย่อนได้

กรมสรรพากรระบุไว้ชัดเจนว่า เบี้ยสำหรับความคุ้มครองเพิ่มเติม ที่แนบกับกรมธรรม์ชีวิต ไม่สามารถนำมาใช้สิทธิในฐานะเบี้ยประกันชีวิตได้ทั้งหมด จึงควรดูใบรับรองการชำระเบี้ยที่บริษัทออกให้ด้วย (กรมสรรพากร)

ตัวอย่างการวางแผนให้เห็นภาพ

สมมติผู้มีเงินได้มี

เบี้ยประกันชีวิตทั่วไป 70,000 บาท
เบี้ยประกันชีวิตแบบบำนาญ 150,000 บาท
เงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ 100,000 บาท

เบี้ยประกันชีวิตทั่วไปใช้สิทธิได้ 70,000 บาท

ส่วนเบี้ยบำนาญจะต้องนำส่วนที่เหลือมาพิจารณาตามหลักเกณฑ์ 15% ของเงินได้ ไม่เกิน 200,000 บาท และต้องตรวจเพดานรวม 500,000 บาทกับเงินออมเพื่อการเกษียณที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่ใช้สิทธิ 150,000 บาทโดยอัตโนมัติ (กรมสรรพากร)

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าการวางแผนภาษีด้วยประกันบำนาญควรดู รายได้และสิทธิที่ใช้อยู่กับกองทุนอื่น ประกอบกันด้วย

ลดหย่อน 100,000 บาท ไม่ได้แปลว่าได้เงินคืน 100,000 บาท

อีกเรื่องที่ควรเข้าใจให้ถูกต้องคือ “ค่าลดหย่อน 100,000 บาท” ไม่เท่ากับ “ได้เงินภาษีคืน 100,000 บาท”

ค่าลดหย่อนคือจำนวนที่นำไปหักออกจากฐานเงินได้ที่ใช้คำนวณภาษี ดังนั้นจำนวนภาษีที่ประหยัดได้จริงขึ้นอยู่กับฐานภาษีและรายได้ของแต่ละคน

ตัวอย่างเชิงหลักการ หากมีค่าลดหย่อนเพิ่มเติม 100,000 บาท และเงินจำนวนนั้นอยู่ในฐานภาษี 20% ภาษีที่ลดลงจะอยู่ที่ประมาณ 20,000 บาท ไม่ใช่ 100,000 บาท ทั้งนี้เป็นเพียงตัวอย่างเพื่อให้เข้าใจหลักการ และการคำนวณจริงต้องพิจารณารายได้ ค่าใช้จ่าย ค่าลดหย่อน และอัตราภาษีของแต่ละบุคคล

ถ้าซื้อประกันแล้วเวนคืนก่อนครบ 10 ปี จะเกิดอะไรขึ้น?

เรื่องนี้ต้องระวังเป็นพิเศษ

กรมสรรพากรระบุว่า หากผู้มีเงินได้เคยใช้สิทธิทางภาษีจากเบี้ยประกันชีวิต แล้วภายหลังดำเนินการจนไม่เป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนด อาจ หมดสิทธิในการได้รับยกเว้นภาษีที่เคยใช้ไป และต้องยื่นแบบเพิ่มเติมเพื่อชำระภาษีพร้อมเงินเพิ่มตามหลักเกณฑ์ (กรมสรรพากร)

ดังนั้นจึงไม่ควรเลือกกรมธรรม์เพียงเพราะต้องการใช้สิทธิลดหย่อนภาษี แต่ควรพิจารณาด้วยว่า สามารถชำระเบี้ยและถือกรมธรรม์ตามระยะเวลาที่กำหนดได้หรือไม่

5 คำถามใกล้เคียงที่คนมักสงสัย

1. ประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์ลดหย่อนภาษีได้ไหม?

คำตอบ: มีโอกาสใช้สิทธิได้ หากกรมธรรม์เข้าเกณฑ์ของกรมสรรพากร

อธิบาย: การเป็น “ประกันสะสมทรัพย์” ไม่ได้ทำให้ได้รับหรือไม่ได้รับสิทธิภาษีโดยอัตโนมัติ ต้องตรวจว่ากรมธรรม์มีระยะเวลาตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป ทำกับบริษัทที่ประกอบธุรกิจประกันชีวิตในไทย และเป็นไปตามเงื่อนไขอื่นที่กำหนดหรือไม่ (กรมสรรพากร)

2. ประกันชีวิตแบบตลอดชีพลดหย่อนภาษีได้ไหม?

คำตอบ: สามารถเข้าเกณฑ์ได้ หากกรมธรรม์และเงื่อนไขเป็นไปตามหลักเกณฑ์ภาษี

อธิบาย: กรมสรรพากรพิจารณาที่คุณสมบัติของกรมธรรม์ เช่น ระยะเวลาคุ้มครอง 10 ปีขึ้นไป และเงื่อนไขเรื่องผลประโยชน์ ไม่ได้พิจารณาจากชื่อ “ตลอดชีพ” เพียงอย่างเดียว (กรมสรรพากร)

3. ซื้อประกันสุขภาพอย่างเดียว ลดหย่อนภาษีได้เท่าไร?

คำตอบ: เบี้ยประกันสุขภาพของผู้มีเงินได้ใช้สิทธิได้ตามที่จ่ายจริง ไม่เกิน 25,000 บาทต่อปี และเมื่อรวมกับเบี้ยประกันชีวิตต้องไม่เกิน 100,000 บาท (กรมสรรพากร)

อธิบาย: จึงไม่ควรเข้าใจว่าเบี้ยสุขภาพ 25,000 บาทเป็นวงเงินที่แยกเพิ่มจาก 100,000 บาทเสมอ เพราะมีเพดานรวมกับเบี้ยประกันชีวิต

4. ซื้อประกันชีวิตให้พ่อแม่หรือลูก นำเบี้ยไปลดหย่อนภาษีได้ไหม?

คำตอบ: เบี้ยประกันชีวิตของพ่อแม่หรือลูกไม่สามารถนำมาใช้ลดหย่อนในฐานะเบี้ยประกันชีวิตของผู้มีเงินได้

อธิบาย: กรมสรรพากรระบุว่าสิทธิเบี้ยประกันชีวิตดังกล่าวเป็นของผู้มีเงินได้ และมีหลักเกณฑ์เฉพาะกรณีคู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ แต่ไม่ได้เปิดให้เบี้ยประกันชีวิตของบุตรหรือบิดามารดานำมาหักเป็นเบี้ยประกันชีวิตของผู้จ่ายได้ (กรมสรรพากร)

5. ถ้ามีทั้งประกันชีวิตและประกันบำนาญ สามารถลดหย่อนได้รวมเท่าไร?

คำตอบ: ประกันชีวิตทั่วไปมีเพดานสูงสุด 100,000 บาท ส่วนประกันบำนาญมีสิทธิเพิ่มเติมได้ตามหลักเกณฑ์ โดยเฉพาะส่วนที่ไม่เกิน 15% ของเงินได้และไม่เกิน 200,000 บาท แต่ต้องพิจารณาเพดานรวม 500,000 บาทกับเงินออมเพื่อการเกษียณประเภทที่กฎหมายกำหนด (กรมสรรพากร)

อธิบาย: จึงอาจมีสิทธิจากทั้งสองส่วน แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะสามารถนำเบี้ยทั้งหมดที่จ่ายไปหักได้เต็มจำนวน

ก่อนซื้อประกันเพื่อลดหย่อนภาษี ควรเช็ก 5 เรื่อง

1. กรมธรรม์มีระยะเวลาตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไปหรือไม่
2. บริษัทประกันชีวิตประกอบกิจการในประเทศไทยหรือไม่
3. เบี้ยส่วนไหนเป็น “เบี้ยประกันชีวิต” และส่วนไหนเป็นสัญญาเพิ่มเติม
4. หากเป็นประกันบำนาญ มีสิทธิ 15% และเพดานรวม 500,000 บาทเหลือเท่าไร
5. สามารถถือกรมธรรม์และชำระเบี้ยตามเงื่อนไขระยะยาวได้หรือไม่

ที่สำคัญ ควรขอ เอกสารหรือข้อมูลเบี้ยที่ใช้สิทธิภาษีจากบริษัทประกัน และตรวจข้อมูลก่อนนำไปยื่นภาษี

FutureCareTHสรุป

ประกันชีวิตแบบไหนลดหย่อนภาษีได้บ้าง?

โดยสรุป ประกันชีวิตทั่วไปที่เข้าเงื่อนไขสามารถใช้สิทธิได้ สูงสุด 100,000 บาทต่อปี ส่วน ประกันชีวิตแบบบำนาญ สามารถมีสิทธิเพิ่มเติมได้ไม่เกิน 15% ของเงินได้พึงประเมินและไม่เกิน 200,000 บาท โดยต้องพิจารณาเพดานรวม 500,000 บาทกับเงินออมเพื่อการเกษียณบางประเภทด้วย (กรมสรรพากร)

ส่วน ประกันสุขภาพของผู้มีเงินได้ ใช้สิทธิได้สูงสุด 25,000 บาท แต่เมื่อนำไปรวมกับเบี้ยประกันชีวิตต้องไม่เกิน 100,000 บาท (กรมสรรพากร)

สิ่งสำคัญคือ อย่าซื้อประกันเพียงเพื่อลดหย่อนภาษี แต่ควรเปรียบเทียบความคุ้มครอง ระยะเวลาชำระเบี้ย ผลประโยชน์ เงินที่ต้องจ่ายในแต่ละปี และความเหมาะสมกับแผนการเงินระยะยาวร่วมกัน

FutureCareTH พร้อมให้ข้อมูลเพื่อช่วยทำความเข้าใจและเปรียบเทียบประกันชีวิต ประกันบำนาญ และสิทธิประโยชน์ทางภาษี เพื่อให้คุณเห็นทั้งด้านความคุ้มครองและการวางแผนภาษีก่อนตัดสินใจ

ข่าวสารและกิจกรรม